کتاب تئوری انتخاب اثر ویلیام گلسر نشر سایه سخن

کتاب «تئوری انتخاب» نوشته‌ی «ویلیام گلسر»، ترجمه‌ی «علی صاحبی» و درآمدی بر روان‌شناسی است. ناشر در توضیح کتاب آورده است: «کتاب حاضر دست ‌مایه کامل تئوری انتخاب به روایت "ویلیام گلسر" روان‌پزشک و روان شناس مثبت‌گرا است. تئوری انتخاب یک تئوری مبتنی بر روان‌شناسی کنترل درونی است که توضیح می‌دهد افراد چرا و چگونه رفتار می‌کنند. این نظریه شیوه کارکرد مغز آدمی برای صدور رفتار را تبیین می‌کند. تئوری انتخاب معتقد است تمام رفتارهای ما از درون ما برانگیخته می‌شوند و معطوف به هدفی هستند. هدف هر رفتار ارضای یکی از پنج نیاز اساسی است که عبارت‌اند از: عشق و احساس، تعلق/ پیشرفت و خودشکوفایی/ تفریح و لذت/ آزادی و خودمختاری/بقا و زنده ماندن. همچنین در کتاب کاربردهای عملی این نظریه هم در قلمرو سلامت روانی و هم در چهار حوزه مدرسه و روابط معلم و محصل، خانواده و روابط والدین و فرزندان؛ ازدواج و روابط همسران و محیط کار و روابط کارفرما و کارکنان مورد مطالعه قرار می‌گیرد. »کتاب حاضر را نشر «سایه سخن» منتشر کرده است.

چرا این کتاب را بخوانیم

هر انتخابی که در هر زمینه‌ای رخ می‌دهد برای ارضای نیازهایمان است. این رفتار و انتخاب‌ها براساس انگیزه‌های درونی صورت می‌گیرند و تاثیر اندکی از محرک‌های بیرونی می‌پذیرند. در هر شرایطی که هستیم و هر رفتاری که از ما سر می‌زند، بهترین تلاش ما برای کنترل دنیای پیرامون است. پس باید انتخاب‌هایمان به گونه و نحوه‌ای باشد که نیازهایمان به نحو احسن برآورده شود. بر اساس تئوری انتخاب انسان پنج نیاز اساسی شامل : 1- نیاز به بقا 2- نیاز به عشق و احساس تعلق 3- نیاز به قدرت 4- نیاز به آزادی و خودمختاری 5- نیاز به تفریح دارد. اگر می‌خواهید روابط خوب در یک زندگی موفق داشته باشید این کتاب را مطالعه کنید. این کتاب به طور کلی به این مسئله می‌پردازد (چگونه با یکدیگر بهتر کنار بیاییم). کتاب حاضر بر بهبود چهار نوع رابطه استوار شده است: 1- رابطه زن و شوهر 2- رابطه والد و فرزند 3-رابطه معلم و شاگرد 4- رابطه مدیر و کارمند. نیاز به روانشناسی جدید همه‌ی ما باید به این باور برسیم که تمام اعمال و حتی بدبختی‌هایمان را خودمان انتخاب می‌کنیم. دیگران نه می‌توانند ما را بدبخت کنند و نه خوشبخت. دیگران فقط می‌توانند به ما اطلاعات دهند و اطلاعات به خودی خود نمی‌تواند ما را وادار به انجام دادن کاری یا داشتن حسی کند. در این بخش از کتاب توضیح داده می‌شود که تمام اعمال و افکارمان را به شکل غیر مستقیم و تقریبا تمام احساسات و حتی بخش عمده‌ای از فیزیولوژی خود را انتخاب کنیم و شرح داده می‌شود که چرا و چطور این انتخاب‌های دردناک و حتی جنون‌آمیز را انجام دهیم و چطور می‌توانیم انتخاب‌های بهتری داشته باشیم.

آشنایی با دنیای کیفی

طبق نظریه انتخاب، بخش قابل توجهی از تفاوت آدم‌ها در ادراک واقعیت به دنیای مهم و خاص آن‌ها که دنیای کیفی نام دارد، برمی‌گردد. این دنیای کوچک شخصی که هرکس اندکی پس از تولدش آن را در حافظه خلق می‌کند و در طول زندگی به خلق آن ادامه می‌دهد و گاهی آن را دوباره خلق می‌کند از گروه کوچکی از عکس‌ها تشکیل شده است که بهترین راه ارضای نیازهای اساسی را نشان می‌دهند. این عکس‌ها سه چیز را به تصویر می‌کشند: 1- آدم‌هایی که بیش از دیگران خواهان بودن با آن‌ها هستیم 2- چیزهایی که بیش از چیزهای دیگر خواهان داشتن آن‌ها  یا تجربه کردن آن‌ها هستیم 3- عقاید یا نظام‌های عقیدتی که بر بخش اعظم رفتار ما حاکم هستند. انسان‌ها عمدتا چیزی در مورد نیازهای اساسی خود نمی‌دانند. آن‌ها فقط می‌دانند چه احساسی دارند و همیشه می‌خواهند تا حد امکان احساس خوبی داشته باشند. دنیای کیفی حاوی دانشی است که بیشترین اهمیت را برای ما دارد. هرچقدر سعی کنیم، باز نمی‌توانیم اهمیت این دانش را انکار کنیم.

عشق و ازدواج

به افرادی که مجرد هستند، چندبار خواندن این فصل از کتاب توصیه می‌شود. عشق‌های خیالی به ندرت مشکل‌ساز می‌شوند. معمولا این عشق‌ها در شروع، خیلی خوب به نظر می‌رسند چون آدمی را پیدا کرده‌ایم که نه تنها ما را قبول دارد بلکه آن آدمی را هم که می‌خواهیم بشویم قبول دارد. او همان چیزی را می‌خواهد که ما می‌خواهیم. بودن با آدمی که بر خلاف دیگران ما را مورد قضاوت قرار نمی‌دهد و از ما نمی‌خواهد تغییر کنیم، خیلی خوشایند است. عشق همین در میان گذاشتن بیم و امیدها است، تا وقتی بتوانید به این کار ادامه دهید، عاشق می‌مانید. هنگامی که با نظریه انتخاب آشنا نیستید و در اوایل رابطه با هم اختلاف نظر دارید، به جای آن که بفهمید ریشه این اختلاف به تفاوت دنیاهای کیفی شما برمی‌گردد، به روانشناسسی کنترل بیرونی رو می‌آورید و سعی می‌کنید طرف مقابل را تغییر بدهید.

اجتماع کیفی

این کتاب بر افراد، نظریه انتخاب فردی و بهتر کنار آمدن با یکدیگر متمرکز است. اگر جامعه از کنترل بیرونی به نظریه انتخاب روی آورد، خیلی بهتر است. به همین دلیل، اجتماع کیفی را که اجتماعی کاملا متعهد به نظریه انتخاب است در این کتاب تجسم شده است. در چنین اجتماعی شما نگران نیستید که دیگران مجبورتان کنند کاری را که دوست ندارید انجام دهید، انجام بدهید. در چنین اجتماعی، وقتی روابطتان با دیگران از نظریه انتخاب استفاده می‌کنید، می توانید انتظار داشته باشید که آن ها نیز همین کار را بکنند. 

ویلیام گلسر روانشناسی پیشرو

نویسنده این کتاب روانپزشک پیشرو و شناخته شده بین‌المللی است. اگرچه نام او از سال 1965 به خاطر ابداع واقعیت درمانی در عرصه روان‌پزشکی معروف شد، امروزه نام گلسر با تئوری انتخاب و کاربست‌های گسترده آن در قلمرو بهداشت روانی، آموزش و پرورش و مدیریت نیروی انسانی بیش‌تر عجین است. در سال 1967 دکتر گلسر موسسه واقعیت درمانی را تأسیس نمود. این مؤسسه بعد‌ها با نام: مؤسسه ویلیام گلسرآموزش تئوری انتخاب و واقعیت‌درمانی را به علاقمندان ارائه داده است. تا به امروز بیش از هشتاد هزار نفر در سراسر دنیا دورة پایة آموزش تئوری انتخاب، واقعیت‌درمانی و مدیریت راهبرانه را در کشورهای مختلف گذرانده‌اند. دکتر گلسر برنامه کاری بسیار فشرده‌ای دارد. در سال 2000 دانشگاه سانفرانسیسکو درجه دکتری افتخاری علوم انسانی را به ایشان اعطاء کرد. در مارس 2003 از سوی انجمن مشاوره آمریکا به عنوان فردی که سهم قابل توجهی در گسترش و ارتقاء کیفی مشاوره و کار حرفه‌ای خود داشته است مورد تقدیر قرار گرفت. همچنین در آوریل 2004 انجمن مشاوره آمریکا برای پایه‌گذاری واقعیتدرمانی، نشان اُسطوره مشاوره را به گلسر اعطاء کرد. سرانجام در سال 2005 انجمن روان‌شناسی آمریکا عنوان بسیار والای استاد ممتاز در درمانگری را به گلسر نسبت داد که بزرگ‌ترین لقب ممکن برای اعطاء به یک فرد به شمار می‌رود.

نگاه کلی